Okul döneminde uygun, yeterli eğitim olanaklarına en az altı ay süreyle sahip olmasına ve zeka düzeyinin normal veya normalin üstü seviyede olmasına karşın aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçının görüldüğü durumlarda özgül öğrenme güçlüğü tanısından söz edilmektedir:

• okumayı öğrenmede zorluk,
• yazmayı öğrenmede zorluk,
• yavaş okuma,
• okuma hatalarının fazla ve sürekli olması,
• aritmetik sembolleri öğrenmede zorluk,
• aritmetik işlemleri öğrenmede zorluk,
• aritmetik işlemleri tanıma ve ayırt etmede zorluk.

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN ALT BAŞLIKLARI NELERDİR?

Özgül öğrenme güçlüğü en temelde dört alt başlıkta tanımlanmıştır:

• Disleksi: Okumada yaşanan güçlükleri ifade eder.
• Disgrafi: Yazmada yaşanan güçlükleri ifade eder.
• Diskalkuli: Matematik alanında yaşanan güçlükleri ifade eder.
• Dispraksi: Motor koordinasyonda yaşanan güçlükleri ifade eder.

Söz konusu alt başlıklardaki belirtilerden yalnızca bir tanesi tek başına gözlenebileceği gibi birkaçı veya hepsi birlikte de gözlenebilmektedir. 

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNDE DEĞERLENDİRME SÜRECİ NASIL GERÇEKLEŞİR?

• Çocuğun gelişim ve aile öyküsü detaylı bir şekilde öğrenilir.
• Çocuğun yaşadığı söz konusu zorlukların neler olduğu, ortaya çıkma süreçleri ve bu zorluklarla nasıl mücadele edildiği öğrenilir.
• Örgün eğitime devam ediyorsa ilgili eğitimcilerden ve uzmanlardan görüş alınır.
• Çocuğun genel durumunu öğrenmek amacıyla en kapsamlı değerlendirme araçlarından bir tanesi olan “Özgül Öğrenme Güçlüğü Klinik Gözlem Bataryası (ÖÖG-KG Bataryası)” kullanılmaktadır.

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ KLİNİK GÖZLEM BATARYASI NEDİR?

Özgül Öğrenme Güçlüğü Klinik Gözlem Bataryası; okuma, yazma ve temel matematik becerilerinin değerlendirildiği alt testler ile özgül öğrenme güçlüğünde sıklıkla rastlanan görsel algılama, sıralama ve ardışıklık, sağ-sol ayırt etme, saat çizme, laterizasyon ve ince motor becerilerdeki güçlük yaşanan alanları değerlendiren alt testlerden oluşmaktadır. Alt test başlıkları aşağıda listelenmiştir:

• Matematik Alt Testi: 1-5. Sınıf düzeyine göre
• Okuma Alt Testi: 1-5. Sınıf düzeyine göre
• Gesell Gelişim Figürleri Alt Testi
• Yazma Alt Testi
• Saat Çizme Alt Testi
• Sağ-Sol Ayırt Etme Alt Testi
• Laterizasyon Alt Testi
• Öncelik- Sonralık İlişkilerinin Sorgulanması Alt Testi
• Sıralama Alt Testi

Özgül Öğrenme Güçlüğü Klinik Gözlem Bataryası, sertifikalı bir uygulayıcı tarafından çocuğa uygulandıktan sonra çocuğun düzeyi belirlenmektedir. Çocuğun sınıf düzeyi, eksik alanları ve yaşadığı zorluklar göz önünde bulundurularak bir eğitim planı oluşturmak hedeflenmektedir. 

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ OLAN ÇOCUKLARA NASIL YAKLAŞMALIYIZ?

Özgül öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklar çoğu zaman kendilerine verilen görevleri doğru bir şekilde tamamlayamayacaklarını düşünürler. Bu sebeple ödüllendirilmeyeceklerine dair bir inanç geliştirirler. Sonuç olarak da denemekten kaçınırlar.

Bir yandan akademik becerileri geliştirmeye çalışırken diğer yandan çocuğun bu düşünce ve inanç şeması da göz önünde bulundurulmalıdır. Çoğu zaman “ben yapamam”, “ben hak etmiyorum”, “yapmayacağım”, “bilmiyorum”, “yapmak istemiyorum”, “denemek istemiyorum” gibi ifadelerle dile getirilen bu psikolojik süreç üzerine de çocuklarla çalışmak gerekir. Özgül öğrenme güçlüğü tanısı alan çocuklarla çalışırken, çocuğun kendine ve becerilerine dair algısını olumsuzdan olumluya doğru çevirmek birincil hedefler arasında yer almaktadır.